Vanuit de culturele sector is met ongeloof gereageerd op de hoofdlijnenbrief van staatssecretaris Zijlstra. Heldere keuzes worden weliswaar gemaakt, maar een visie (inhoudelijk maar ook zakelijk) worden ten node gemist. Een selectie van de reacties van ondermeer Kunsten ’92, De Zaak Nu, George Lawson en de Toneelschuur.
Erfgoed Nederland - Zijlstra sluit het verhaal van Nederland
Staatssecretaris Zijlstra vindt dat de erfgoedsector zonder sectorinstituut kan. Hij zet in op beheer en behoud van erfgoed, maar wil tegelijkertijd ook dat dit voor een breed publiek toegankelijk is. Erfgoed Nederland vraagt zich af hoe deze doelstelling te verwezenlijken is zonder de expertise, visie en passie van een coördinerende organisatie om mensen en organisaties met elkaar te verbinden en het verhaali van Nederland te vertellen.
"Laten wij ons erfgoed in het verleden bungelen en zetten we er een kaasstolp over of blijven we ons ervan bewust dat erfgoed hier en nu geproduceerd wordt? Erfgoed is belangrijker dan ooit, voor onze nationale identiteit en voor een toegankelijk verleden waarvan de grenzen niet bepaald worden door de muren van een gebouw. Zonder landelijk instituut ontwikkelen we niet langer een brede visie op erfgoed en maatschappij. Talloze kleine en grote instellingen – in totaal zo’n drieduizend - moeten het dan doen met het kleine wereldje van hun deelsector. Ze worden in de eerste plaats weer archief. Of museum."
Kunsten ’92 – Kabinet snijdt te diep in cultuur en bekommert zich niet om de gevolgen
Door de bezuinigingen eerder in te laten gaan dan in het Regeerakkoord is afgesproken gedraagt de staatssecretaris zich roomser dan de paus volgens de belangenvereniging Kunsten ’92: "Dit kabinet voert een bezuiniging op cultuur door met een omvang die alle proporties te buiten gaat en in de geschiedenis van het Nederlands openbaar bestuur nooit eerder is vertoond en ook in het buitenland geen voorbeeld kent. De staatssecretaris verkoopt het resultaat als een ‘nieuw cultuurstelsel’, maar dan wel één zonder zakelijke en inhoudelijke visie en zonder perspectief voor volgende generaties." Ten slotte roept Kunsten ’92 de Regering op te stoppen met het cynische en destructieve beleid en geen onomkeerbare maatregelen te nemen zolang de gevolgen onduidelijk zijn.
De Zaak Nu – brief aan de staatssecretaris en de Tweede Kamer
“De notitie die de Staatssecretaris vandaag heeft bekend gemaakt, betekent geen nieuw begin, zoals deze eerder heeft gesteld, maar simpelweg het einde van een internationaal gewaardeerd cultuurklimaat dat zijn weerga niet kent elders in de wereld.” (…) "De notitie van de Staatssecretaris geeft aan dat het kabinet alleen denkt aan wat vandaag onmiddellijk resultaat oplevert en niet wat ‘waarde voor de toekomst’ genereert”. Brief gaat in op de gevolgen van de verschillende bezuinigingen aangaande beeldende kunst waaronder : afschaffing postacademische instellingen, halvering budget en aanpassing eisen werkbeurzen, vermindering startstipendia met 1/3e en het terugbrengen van het aantal presentatieinstellingen in de Basisinfrastructuur van 11 naar 6.
De brief is ondertekend door De Zaak Nu, SKOR, NIMk, De Postacademische instellingen, Verzamelaar Martijn Sanders en mecenassen Maurice van Vaalen en Rob Defares en de Actiegroep kunstenaars ‘Schuilen in het Rijks’
George Lawson – hoofdlijnenbrief: radicaal, rechtlijnig en onverbiddelijk
Klare taal van de directeur-bestuurder van het Fonds Podiumkunsten. “Geen behoedzame kaasschaaf en gelijkmatige verdeling van de lasten over sectoren en instellingen zoals de Raad voor Cultuur adviseerde; maar dramatisch scherpe keuzes en een rigoureuze verkleining van de culturele basisinfrastructuur van ons land. De brief is neutraal van toon, glashelder en ondubbelzinnig. Zijlstra heeft er duidelijk voor gekozen het niet mooier te maken dan het is. Maar die helderheid legt eens te meer bloot hoe absurd groot en ongefundeerd de cultuurbezuinigingen eigenlijk zijn. En hoe overweldigend de schade. Alsof er een enorme bosbrand door de cultuur heen raast dat alles dat op zijn pad komt vernietigt.” De totale bezuinigingen op de podiumkunsten in de BIS bedragen 37%, 6% meer dan het advies van de Raad voor Cultuur. Op een fusie met het Fonds voor Cultuurparticipatie zo kort na oprichting van beide fondsen zitten ze beidde niet te wachten. Het fonds schat dat de subsidiedruk op het fonds door de maatregelen met 24 miljoen zal stijgen en het budget met 30% afneemt. Lawson geeft aan dat het fonds zal trachten de projectsubsidies te ontzien ten laste van de meerjarige subsidies. Het fonds zal geen vierjarige subsidies meer verschaffen, toch denkt George Lawson dat met tweejarige subsidies alsnog de gewenste continuïteit verschaft kan worden.
Toneelschuur – Dit Kabinet maakt de Toneelschuur Kapot (pdf)
Door veel voorstellingen en grote publieke belangstelling weet de Toneelschuur in Haarlem ruim 50% eigen inkomsten te behalen. Toch vreest zij voor haar toekomst nu de productiehuis-functie niet langer gesubsidieerd wordt. Hierdoor treedt er een domino-effect op: er vervallen 70 voorstellingen per jaar. Door bezuinigingen elders in de theatersector verwacht de toneelschuur in het beste geval nog 110 voorstellingen per jaar te kunnen programmeren tegen 350 op dit moment. Daarmee valt de zorgvuldige opgebouwde organisatie en exploitatie van de Toneelschuur om. De organisatie concludeert dat er door de maatregelen geen verantwoordelijkheid meer genomen wordt voor een nieuwe generatie theatermakers. Voor het kwaliteitsaanbod van de Toneelschuur zal geen plaats meer zijn.
Muziek Centrum Nederland – “Het voorstel is even meedogenloos als onvoorstelbaar”
Vier jaar na de fusie van verschillende muziekorganisaties en een jaar na de positieve evaluatie van de door OCW ingestelde visitatiecommissie kwam het nieuws dat de subsidie aan Muziek Centrum Nederland wordt gestopt onverwacht. Hans van Beers, directeur a.i: “Het voorstel is even meedogenloos als onvoorstelbaar: eerst een lovende recensie en vlak daarna einde oefening en dan ook nog met de foute argumenten: MCN werkt juist voornamelijk voor de niet gesubsidieerde sector.” En: “Los van de harteloosheid van de maatregel heeft men nauwelijks in de gaten wat de gevolgen zullen zijn.”
In tegenstelling tot het advies van de Raad voor Cultuur ziet staatssecretaris Zijlstra een rol voor een reizend operagezelschap in de basisinfrastructuur. Dat dit niet leidt tot uitbundige reacties komt doordat dit voor 40% van het huidig beschikbare budget moet. De Nationale Reisopera dringt er bij de Kamer op aan dat de organisatie in de gelegenheid wordt gesteld kwaliteit te kunnen blijven bieden. Dat kan alleen wanneer daar ook voldoende middelen voor beschikbaar worden gesteld.
Kijk voor meer reacties, columns en analyses op de blog van Lene Grooten en in bibliotheekcatalogus Boekmanstichting.
vind ik leuk 
tweet 
mail link